Tüm Yazılar

Çalışmada sona geliniyor… Madde madde EYT! Emeklilikte üç değişik dönem ve kademeli sistem

Çalışmada sona geliniyor... Madde madde EYT! Emeklilikte üç farklı dönem ve kademeli sistem

Emeklilikte yaşa takılan milyonlarca şahıs yıl sonunda çıkacak yasaya kilitlenmiş durumda. Kamuoyunun yakından takip etmiş olduğu emeklilikte yaşa takılanlarda son durum açıklaması meydana getiren Emek verme ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Alim masada tek formül bulunduğunu duyurmuştu. Son açıklamasında ise Bakan Alim, “Önümüzdeki dönem içinde sözleşmeli personel ve EYT sorununu çözüyoruz.” dedi. Hepimiz EYT’nin detaylarını merak ederken Posta gazetesi yazarı Ekrem Sarısu, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili tüm ayrıntıları kaleme aldı.

Sigortalı çalışanlar açısından emeklilik tarihini belirleyen üç değişik dönem bulunuyor. İşe başlama zamanı hangi döneme denk geliyorsa o yaş ve prim şartına gore emekli olunuyor. Bu farklılık EYT’lilerin de ortaya çıkmasına niçin oldu.

1999 ÖNCESİ VE SONRASI FARKLI

Toplumsal sigortalar kanunlarında meydana getirilen değişimler sonucu hizmet akdiyle bir işverene bağlı olarak çalışanlar içinde, işe başlama tarihlerine gore emeklilik şartlarını değiştiren bir durum ortaya çıktı. Aslen bu uygulama emeklilikte yaşa takılanların (EYT) ortaya çıkmasının ana sebebi oldu. İşte değişik emeklilik şartlarına doğal olarak tutulanlar:

  • 8 Eylül 1999’dan ilkin sigortalı olanlar,
  • 8 Eylül 1999 (dahil) ile 30 Nisan 2008 (dahil) içinde sigortalı olanlar,
  • 30 Nisan 2008 (hariç) sonrasında sigortalı olanlar.

20 YIL VE 5000 GÜN YETİYORDU

  • 8 Eylül 1999’dan ilkin SSK’lı olarak çalışmaya başlayanlar şu şartlarla emekli aylığına hak kazanıyordu:
  • Hanım 20 yıl, adam 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 gün prim ödeme şartlarıyla,
  • 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve hanım 50, adam ise 55 yaşını doldurma şartlarıyla,
  • 5000 gün prim ödeme ve hanım 50, adam ise 55 yaşını doldurma şartlarıyla.

İŞTE DEĞİŞİKLİKLER!

8 Eylül 1999’da yürürlüğe konan ‘4447 sayılı yasa’ ile hizmet akdi ile bir işverene doğal olarak olarak çalışanlardan ilk kez 8 Eylül 1999’dan itibaren sigortalı olanlar için emeklilik şartları şu şekilde değiştirildi:

ESKİ YASAYA TABİ OLANLAR

4447 sayılı yasanın yürürlüğe girmiş olduğu tarih 8 Eylül 1999’dan ilkin sigortalı olanlardan;

  • Emeklilik için aranan şartları sağlayanlar,
  • Sigortalılık süresi 23 yıl ve daha çok olan adam sigortalılar,
  • Sigortalılık süresi 18 yıl ve daha çok olan hanım sigortalılar,

4447 sayılı yasanın yürürlüğe girmiş olduğu 8 Eylül 1999’dan ilkin yürürlükte olan kanun hükümlerince kısaca, yeni yasadan etkilenmeden eski şartlarla emekli olmaya devam etmeleri benimsendi.

ÖRNEK 1: 10 Mayıs 1976’da sigortalı olan Ahmet Bey’in 4447 sayılı yasa yürürlüğe girmiş olduğu 8 Eylül 1999 zamanı itibarıyla 23 yıldan fazla sigortalılık süresi olduğundan, Ahmet Bey eski yasa şartlarıyla kısaca 25 yıl sigortalılık süresi içinde, prim ödemesini 5000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilecek.

ÖRNEK 2: 2 Mart 1960 doğumlu olup 5 Nisan 1978’de sigortalı olan Ayşe Hanım, 4447 sayılı yasasının yürürlüğe girmiş olduğu 8 Eylül 1999 itibarıyla 18 yıldan fazla sigortalık süresi olduğundan, eski yasa şartlarıyla, kısaca yaş aranmadan, 20 yıl sigortalılık süresi ve 5000 gün prim şartlarını beraber sağlamış olduğu tarih itibarıyla emekli olabilecek.

KADEMELİ GEÇİŞLE EMEKLİLİĞİ 18 YIL UZAYANLAR OLDU

4447 sayılı yasanın yürürlüğe girmiş olduğu 8 Eylül 1999 zamanı itibarıyla 23 yıldan azca süredir sigortalı olan adam sigortalılar ile 18 yıldan azca süredir sigortalı olan hanım sigortalıların yeni şartlara geçişi kademeli olarak sağlandı. Aşama şartlarının tespitinde sigortalılık süresi dikkate alındı. Sigortalılık süresi azca olanlar yeni yasadan fazla, fazlaca olanlar daha azca etkilenecek şekilde emeklilik şartları tekrardan belirlendi. Belirlenen kademelere gore emekliliği 18 yıla kadar uzayanlar oldu. İşte sigortalı (SSK’lı) çalışanlarda EYT’li kesimi 4447 sayılı yasa ile meydana getirilen düzenleme ortaya çıkardı.

YAŞ ŞARTI 38’DEN 56’YA KADAR ÇIKTI

4447 sayılı yasa yürürlüğe girmeden 18 yaşlarında sigortalı olan ve 20 senelik sigortalılık süresi içinde 5000 gün prim ödeyerek 20 senelik sigortalılık süresini doldurduğunda, kısaca 38 yaşlarında emekli olan hanım sigortalıların emekli olacağı yaş, sigorta başlangıç tarihlerine gore; 2 yıl ile 18 yıl içinde uzatılarak EYT mağduru edildi.

ÖRNEK 3: 10 Haziran 1981 doğumlu olup 6 Eylül 1999’da sigortalı olan Rabia Hanım, 4447 sayılı yasa çıkmasaydı, 5000 gün prim ödeyip, 20 senelik sigortalılık süresini dolduracağı 6 Eylül 2019’da (38 yaşlarında) emekli olabilecekti. Sadece 4447 sayılı yasa ile meydana getirilen kademeli geçiş düzenlemesiyle, Rabia Hanım 5975 gün prim ödeme şartıyla 56 yaşını dolduracağı 10 Haziran 2037 tarihinde emekli olabilecek. 4447 sayılı yasa, Rabia Hanım’ın emekli olacağı zamanı 18 yıla yakın süre uzatmış bulunuyor. Kısaca Rabia Hanım emekli olmak için yaşa takılmış bulunuyor.

YAŞ HADDİNDE SÜRE NASIL DEĞİŞTİ?

4447 sayılı yasadan ilkin hanım sigortalı 15 yıl sigortalılık süresi içinde 3600 gün prim ödeme şartıyla 50 yaşını doldurmuş olduğu tarihte yaş haddinden emekli olabiliyordu. Yeni yasa ile 8 Eylül 1999’dan itibaren sigortalı olan hanımefendiler için yaş haddinden emeklilik şartları; 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ve 58 yaş olarak değiştirildi. 8 Eylül 1999’dan ilkin sigortalı olanların yeni şartlara geçişi de kademeli olarak sağlandı. Aşama belirlenirken 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarını beraber sağlamış olduğu tarihe gore emekli olacağı yaş aşağıda yer edinen tablodaki benzer biçimde artırıldı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu