Tüm Yazılar

Herkesi yakından ilgilendiriyor: 14 gün içinde cayma hakkı

Herkesi yakından ilgilendiriyor: 14 gün içinde cayma hakkı

Değişen ekonomik ve teknolojik şartlarla beraber ticarette olanaklar artarken, güvenlik endişeleri de yeni olanaklarla beraber değişip, çeşitleniyor. Bilhassa pandemi döneminde artan web alışverişlerinde tüketicilerin dikkat etmesi ihtiyaç duyulan bir takım kaide bulunuyor. Tüketici, web şeklinde kanallar üstünden meydana getirilen mesafeli sözleşmede 14 içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai koşul üstlenmeksizin cayma hakkına haiz. Yeni meydana getirilen düzenleme ile cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlar da gerekçesiz iade hakkı ortadan kaldırıldı. Mevzuata bakılırsa, Instagram şeklinde bir toplumsal medya hesabında tanıtılan ürün için herhangi bir alım-satım platformuna yönlendirilmeden, direkt olarak kişisel hesaplara para gönderen bir şahıs, mesafeli satıştan kaynaklı haklarından yararlanamıyor. Bir satıcı, kargo şeklinde ek harcamalara ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemişse, tüketici kargo harcamasını ödemek zorunda değil. Kapıda ödemeli alışverişlerde ise kargo kutularının açılıp denetim edilerek teslim alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmuyor.

Ticaretin fazlaca çeşitli kanallar üstünden yaygınlaşması, pandemi döneminde web alışverişinin artması, tüketicilerin bu alışverişlerinden doğan hakları mevzusunda da informasyon arayışına niçin oldu. Toplumsal medyada yayılan pek fazlaca spekülatif informasyon tüketicileri yanıltırken, bazı şirket ve hizmet sunucuları da tüketici mevzuatını kendine bakılırsa yorumlama eğilimine giriyor. Bilhassa web alışverişlerinde tüketicilerin dikkat etmesi ihtiyaç duyulan bir takım kaide bulunuyor. Tüketici, web şeklinde kanallar üstünden meydana getirilen mesafeli sözleşmede 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai koşul üstlenmeksizin cayma hakkına haiz. Cayma hakkı telefonla kullanılamıyor sadece kısa bildiri, elektronik posta ve web ortamlarının yanı sıra CD ile de şirkete cayma talebi iletilebiliyor. Cayma hakkının yazılı olarak kullanılması durumunda, cayma beyanının iadeli taahhütlü posta ile gönderilmesi; e-posta, SMS şeklinde yöntemlerle kullanılması durumunda ise gönderilen iletilerin muhafaza edilmesi kanıtlama açısından ehemmiyet taşıyor.

Cep ve tablette cayma

Cayma hakkı altın, mücevherat şeklinde şeklinde fiyatı devamlı değişen ürünlerle, üstünde tüketicinin çocuğunun resminin olduğu özelleşmiş ürünler; çiçek, yaş pasta şeklinde acele bozulabilen ürünler ve iç çamaşırı, küpe şeklinde iadesi hijyen açısından sakıncalı olan mallar, ambalajlarının açılması halinde iade alınmıyor. Salı günü piyasaya sürülen düzenleme ile bazı elektronik eşyalar da cayma hakkı kapsamından çıkarıldı. Buna bakılırsa cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlara ilişkin sözleşmelerde cayma hakkı kapsamında iade yapılamayacak. 1 Ekim 2022’de yürürlüğe girecek bu yeni düzenlemeye gerekçe olarak, “iade hakkında hazzı kullanım” gösteriliyor. Yeni düzenlemeden sonrasında tablet ve cep telefonu şeklinde cihazlarda koşulsuz cayma hakkı kullanılamayacak sadece cihazın bozuk yada tamamlanmamış çıkması, ayıplı olması, satış esnasında belirtilen özellikleri taşımaması şeklinde nedenlerle cihazın değiştirilmesi talep edilebilecek.

Yönetmelik değişikliğiyle ek olarak, e-pazaryeri isminde olan web satış platformlarının cayma hakkının sağlanmasından görevli tutulması, uzaktan alışveriş icra eden tüketicinin malı satıcıya iade süresinin 14 güne çıkarılması, iade masraflarının sözleşmede kararlaştırılması (normalde satıcıdan alınan iade tutarı, tüketiciden de alınabilecek), kredi kartı ile meydana getirilen ödemelerde cayma hakkının kullanılması halinde, ödenen ücretin kredi kartı limitine tek seferde ilave edilmesi sağlanacak.

Bilgilendirme yoksa kargo tutarı alınmaz

İnternet şeklinde uzaktan meydana getirilen alışveriş sözleşmelerinde ön bilgilendirme süreci fazlaca mühim. Mesela, bir satıcı, kargo şeklinde ek harcamalara ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemişse, tüketici kargo harcamasını ödemek zorunda değil.

Satıcı, tüketiciye cayma hakkı mevzusunda gerektiği şekilde ön bilgilendirme yapmamışsa, tüketici cayma hakkı için 14 günlük süreyle de bağlı tutulamıyor. Bu şekilde durumlarda tüketici, cayma hakkını 14 gün değil, 1 yıl içinde kullanabiliyor. Satıcının telefon ve e-posta şeklinde araçlarla teyit etmediği satış da hukuki açıdan yok sayılıyor.

Instagram’da bunlara dikkat!

Güvenli alışveriş için web sitesinde satıcının “ticari unvanı”, “açık adresi” ve “yazışma detayları” yer almalı. Bu kapsamda, toplumsal medya ve SMS şeklinde ortamlar, bir malın satışına yönelik sisteme aracılık ediyorsa mesafeli sözleşme kapsamında değerlendirilebiliyor. Buna bakılırsa, bir Instagram hesabında tanıtılan ürün için herhangi bir alım-satım platformuna yönlendirilmeden, direkt olarak kişisel hesaplara para gönderen bir şahıs, mesafeli satıştan kaynaklı haklarından yararlanamıyor.

Kapıda kargoyu açtırmak lüzumlu mi?

Kapıda ödemeyle alınan ürünlerde, ödeme yapmadan ilkin kargo kutusunun açılmasının gerekip gerekmediği de tüketicinin en fazlaca merak etmiş olduğu konulardan. Mevzuata bakılırsa, malı görmeden, incelemeden ve kontrol etmeden satın alan tüketici, bazı istisnalar haricinde, gerekçe göstermeksizin ve cezai koşul üstlenmeksizin cayma hakkına haiz. Kapıda ödemeli alışverişlerde ise kargo kutularının açılıp denetim edilerek teslim alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmuyor. İnternetten ürün gönderen satıcı, malın tüketiciye teslimine kadar oluşan yitik ve hasarlardan görevli. Ambalajın hasarlı olduğu durumlarda, mal teslim alınırken taşıyıcı ile tüketici içinde tutulacak bir hasar tespit raporu, probleminin çözümünü kolaylaştırıyor. Satıcının belirlediği şirket haricinde başka bir kargo firmasıyla teslimat isteyenler ise, kargoda oluşabilecek yitik ya da hasardaki sorumluluğu üstüne almış oluyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu